BSN controleren met de elfproef

Wat is de elfproef voor het BSN?

De elfproef controleert of een burgerservicenummer (BSN) voldoet aan een wiskundige regel. De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) gebruikt deze test om fouten in het BSN op te sporen. Een BSN bestaat uit negen cijfers. De elfproef berekent een gewogen som van deze cijfers. Als die som deelbaar is door 11, is het nummer geldig. Dit geldt voor alle BSN's die in de Basisregistratie Personen zijn opgenomen.

Hoe werkt de berekening?

De elfproef werkt in een vaste volgorde:

1. Neem de negen cijfers van het BSN. Het eerste cijfer links is cijfer 1, het laatste cijfer rechts is cijfer 9.
2. Vermenigvuldig elk cijfer met een vast gewicht. De gewichten zijn: 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 en -1 voor het laatste cijfer.
3. Tel alle uitkomsten bij elkaar op. Dit noemen we de gewogen som.
4. Controleer of de som deelbaar is door 11. Als de som een geheel getal is na deling door 11 (dus rest 0), dan is het BSN geldig.

De gewichten zijn vastgesteld door de RvIG. Het laatste cijfer heeft een negatief gewicht (-1) om de controle strenger te maken.

Wat gaat er vaak mis?

Veel mensen denken dat de elfproef alleen kijkt naar de som van de cijfers, maar dat is niet waar. Het gaat om de gewogen som. Het laatste cijfer heeft een ander gewicht dan de rest. Ook wordt soms vergeten dat het BSN precies negen cijfers moet hebben. Oude sofinummers hadden een ander aantal cijfers en voldoen niet aan deze proef. Verwarrend is ook dat een BSN dat de elfproef doorstaat, nog niet per se een echt toegekend nummer is – de proef controleert alleen de opbouw, niet of het nummer daadwerkelijk is uitgegeven.

Waarom wijkt uw uitkomst af?

Als uw BSN niet door de elfproef komt, kan dat twee dingen betekenen:

• Het nummer is niet correct ingevoerd. Een typfout in één cijfer kan de gewogen som veranderen.
• Het nummer is nooit als geldig BSN uitgegeven. De elfproef is een noodzakelijke, maar niet voldoende voorwaarde. De RvIG kent alleen BSN's toe die aan de proef voldoen, maar niet elk nummer dat de proef doorstaat is ook daadwerkelijk toegekend.

De calculator toont de gewogen som per cijfer, zodat u precies ziet waar de afwijking zit.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een BSN en een sofinummer? Een sofinummer was het oude nummer voor belastingen en sociale verzekeringen, met een ander aantal cijfers dan het BSN. Het BSN heeft negen cijfers. De elfproef geldt alleen voor BSN's, niet voor oude sofinummers.

Kan ik mijn BSN zelf controleren met de elfproef? Ja, u kunt de calculator op deze pagina gebruiken. Voer uw negen cijfers in en de tool laat zien of de gewogen som deelbaar is door 11. U ziet ook de tussenstappen per cijfer.

Wat moet ik doen als mijn BSN niet door de elfproef komt? Controleer eerst of u alle negen cijfers goed heeft ingevoerd. Staat er een typfout? Vraag dan uw BSN op bij de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) of via uw gemeente. Een BSN dat niet door de elfproef komt, is nooit geldig.

Waarom heeft het laatste cijfer een negatief gewicht? Het negatieve gewicht (-1) maakt de controle sterker. Zonder dit gewicht zouden sommige fouten in het BSN niet worden opgemerkt. De RvIG heeft deze methode gekozen om de betrouwbaarheid van het BSN te waarborgen.