Erfbelasting berekenen
Auteur: Henrick YauRekenmachines
Bereken de erfbelasting over je erfenis. Eerst gaat je vrijstelling eraf, daarna wordt wat overblijft belast in twee schijven: het lage tarief tot € 158.669 en het hoge tarief daarboven.
Wie je bent ten opzichte van de overledene bepaalt alles. Een partner heeft in 2026 een vrijstelling van € 828.035 en betaalt 10 of 20 %; een neef of vriend heeft € 2.769 vrij en betaalt 30 of 40 %. Bedragen van de Belastingdienst.
De erfenis
Tarieven en vrijstellingen 2026 (aanpasbaar)
Wat is erfbelasting en hoe berekent u het in 2026?
Erfbelasting is de belasting die u betaalt over een erfenis van iemand die in Nederland woonde. De hoogte hangt af van uw relatie tot de overledene en de waarde van wat u krijgt. In 2026 gelden vaste vrijstellingen en twee tariefschijven per tariefgroep. De Belastingdienst stelt de cijfers vast; u kunt ze altijd controleren op belastingdienst.nl.
Hoe de berekening werkt
- Bepaal de waarde van de erfenis – Dit is het bedrag dat u ontvangt, min eventuele schulden van de overledene.
- Pas de vrijstelling toe – Trek de voor uw relatie geldende vrijstelling af van de erfenis. Alleen het bedrag boven de vrijstelling is belast.
- Bepaal de tariefgroep – De calculator gebruikt drie groepen:
- Partner of kind: tarief 10% over de eerste schijf en 20% over het meerdere.
- Kleinkind: tarief 18% over de eerste schijf en 36% over het meerdere.
- Overige erfgenamen (bijv. broer, zus, ouder, vriend): tarief 30% over de eerste schijf en 40% over het meerdere.
- Bereken de belasting per schijf – Het belastbare bedrag wordt verdeeld over twee schijven. De schijfgrens is in 2026 vastgesteld.
- Tel de bedragen bij elkaar – De som van de belasting over de twee schijven is de totale erfbelasting.
Wat locals vaak verkeerd doen of over discussiëren
Een veelgemaakte fout is denken dat ouders in dezelfde tariefgroep vallen als kinderen. Ouders zitten in tariefgroep 2 (overig) met een hoge vrijstelling, maar betalen 30% of 40% belasting. Ook wordt de partnervrijstelling vaak verkeerd begrepen: die is hoog, maar wordt verlaagd met de zogeheten pensioenimputatie (de waarde van het pensioen dat de partner krijgt). Als niet aan de partnervoorwaarden is voldaan, vervalt de vrijstelling naar een laag bedrag.
Waarom uw eigen bedrag kan afwijken
De calculator geeft een indicatie, maar uw werkelijke erfbelasting kan anders zijn omdat: - De waarde van de erfenis niet precies bekend is (bijv. onroerend goed, aandelen). - Er schulden of legaten zijn die de erfenis verlagen. - U recht heeft op een extra vrijstelling, bijvoorbeeld voor een kind met een beperking of voor een achterkleinkind. - De partnervrijstelling wordt beïnvloed door de pensioenimputatie. - U aangifte erfbelasting moet doen bij de Belastingdienst, die de definitieve berekening maakt.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
Moet ik altijd aangifte erfbelasting doen? Nee, alleen als de erfenis meer waard is dan de vrijstelling. De Belastingdienst stuurt een uitnodiging als u aangifte moet doen. Doet u geen aangifte, dan kan dat leiden tot een boete.
Wat is het verschil tussen erfbelasting en schenkbelasting? Erfbelasting betaalt u over een erfenis na overlijden. Schenkbelasting betaalt u over een gift tijdens het leven van de schenker. De tarieven en vrijstellingen lijken op elkaar, maar zijn apart geregeld.
Geldt de vrijstelling voor een partner altijd? Nee, alleen als u de partner was van de overledene volgens de voorwaarden van de Belastingdienst (bijv. gehuwd, geregistreerd partnerschap of samenwonend met notarieel samenlevingscontract). Anders geldt een lagere vrijstelling.
Kan ik erfbelasting voorkomen door de erfenis te weigeren? Ja, u kunt een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden (alleen met de schulden) of verwerpen. Verwerpen betekent dat u geen erfbelasting betaalt, maar ook niets krijgt. Dit moet u binnen drie maanden melden bij de rechtbank.